Borchstadt

het historisch en archeologisch belang

Eén van de meest mysterieuze archeologische sites van Asse is wellicht Borchstadt, in de volksmond ‘Romeins kamp’ genoemd. Dit heuvelplateau is een landtong met een hoogte van 72m dat begrensd wordt door de Broekebeek en de Kleine Wijtsbeek. Vandaag de dag wordt het plateau doormidden gesneden door de straat Putberg. In het noordelijk deel bevindt zich kasteel ‘Borchstadt’, in het zuidelijk deel kasteel ‘De Bergen’.

Een hoogtenederzetting uit de late Ijzertijd?

Sommige onderzoekers menen dat Borchstadt een zogenaam doppidum was, een hoefijzervormige, versterkte hoogtenederzetting uit de Late Ijzertijd (periodevandeKelten), gelegen op een uitloper van het plateau en beschermd door grachten en een buiten- en binnenwal. Aangelegd door de mensen gebruikmakend van de natuurlijke terreinomstandigheden. De afzonderlijke heuvels die hier op de noordflank van het plateau zichtbaar zijn, zouden een restant kunnen zijn van deze omwalling die in de loop der jaren verdwenen is door erosie, afgraving of beploeging.

De binnenomheining van het oppidum zou deels uit natuurlijke en deels uit door de mens opgebouwde wallen bestaan hebben. De totale oppervlakte van de site bedraagt 42 ha waarvan 13 ha binnen de wal.
Door het gebrek aan grootschalig archeologisch onderzoek op Borchstadt is onze kennis over deze site nog erg beperkt en blijft het voorlopig gissen naar de (Keltische) betekenis ervan.

Romeins kamp?

De eerste vermelding van deze plaats dateert uit 1314 onder de naam ‘Ortum Caesaris’. Tijdens de 19de eeuw werd er druk gediscussieerd over de aanwezigheid van een Romeins militair kamp op deze plaats: misschien wel het winterkamp van Quintus Tullius Cicero uit de Commentarii de bello Gallico of een Romeins kamp uit de 3de of zelfs de 4de eeuw?

Volgens Galesloot, een onderzoeker uit de 19de eeuw, liep er dwars door het kamp, op de plaats van de huidige Putberg, een weg die het kamp in twee verdeelde en zo een verbinding vormde tussen de toegangspoorten van het kamp (1 O en P). Vanuit deze theorie zou de Romeinse nederzetting (vicus) op de Kalkoven mogelijk ontstaan zijn vanuit dit Romeins kamp.

Archeologisch onderzoek

Beperkt archeologisch onderzoek in de jaren 1960 en 1970 op Borchstadt bracht prehistorische
silexfragmenten (wellicht uit het laat-Neolithicum) en pré-Romeinse ceramiek uit de Ijzertijd
aan het licht. Duidelijke structuren zoals restanten van gebouwen, waterputten, ambachtelijke
activiteiten of sporen zoals paalkuilen, afvalkuilen, grachten,… werden (nog?) niet aangetroffen
waardoor de hypothese van zowel het oppidum uit de Late Ijzertijd als het Romeins kamp op dit
moment noch ontkend, noch bevestigd kan worden. De geschiedenis van Borchstadt blijft
daardoor een mysterie dat enkel door verder archeologisch onderzoek ontrafeld kan worden.

 

Tekst en beeld: © Kristine Magerman, Agilas vzw